Гинкго билоба, яки тимер чыбык, - Кытайда туган агач, ул меңләгән еллар дәвамында төрле максатларда үстерелә.
Борынгы үсемлекләрнең бердәнбер сакланып калган вәкиле булганлыктан, аны кайвакыт тере казылма дип тә атыйлар.
Аның яфраклары һәм орлыклары еш кына традицион кытай медицинасында кулланылса да, хәзерге тикшеренүләр яфраклардан ясалган гинкго экстрактларына юнәлтелгән.
Гинкго өстәмәләре берничә сәламәтлек өчен кулланылыш һәм кулланылыш белән бәйле, аларның күбесе ми функциясенә һәм кан әйләнешенә юнәлтелгән.
Гинкго билоба флавоноидларга һәм терпеноидларга бай, алар көчле антиоксидант тәэсире белән билгеле.
Ирекле радикаллар - организмда азык-төлекне энергиягә әйләндерү яки токсиннардан чистарту кебек нормаль метаболик функцияләр вакытында барлыкка килә торган югары реактив кисәкчәләр.
Шулай да, алар сәламәт тукымаларны да зарарлый, картаюны һәм авыруларны тизләтә ала.
Гинкго билобаның антиоксидант активлыгы буенча тикшеренүләр бик өметле. Ләкин аның ничек эшләве һәм билгеле бер авыруларны дәвалауда ни дәрәҗәдә яхшы эшләве төгәл билгеле түгел.
Гинкго составында ирекле радикалларның зарарлы йогынтысына каршы көрәшүче көчле антиоксидантлар бар, һәм бу аның сәламәтлек өчен күпчелек дәгъваларының сәбәбе булырга мөмкин.
Ялкынсыну реакциясендә иммун системасының төрле компонентлары чит бәреп керүчеләргә каршы көрәшү яки зарарланган урыннарны дәвалау өчен активлаша.
Кайбер хроник авырулар, хәтта авыру яки җәрәхәт булмаганда да, ялкынсыну реакциясенә китерергә мөмкин. Вакыт узу белән, бу артык ялкынсыну организм тукымаларына һәм ДНКсына даими зыян китерергә мөмкин.
Хайваннарда һәм пробиркада еллар дәвамында үткәрелгән тикшеренүләр күрсәткәнчә, гинкго билоба экстракты төрле авыру халәтләрендә кеше һәм хайван күзәнәкләрендә ялкынсыну маркерларын киметә.
Бу мәгълүматлар дәртләндергеч булса да, гинкгоның бу катлаулы авыруларны дәвалаудагы роле турында төгәл нәтиҗәләр ясау өчен кешеләрдә тикшеренүләр үткәрергә кирәк.
Гинкго төрле авырулар китереп чыгарган ялкынсынуны киметә ала. Шуңа күрә аның сәламәтлек өчен шулкадәр киң кулланылышы бар.
Кытайның традицион медицинасында гинкго орлыклары төрле орган системаларында, шул исәптән бөерләр, бавыр, ми һәм үпкәләрдә энергия "каналларын" ачу өчен кулланыла.
Гинкгоның тәннең төрле өлешләренә кан агымын арттыру сәләте аның күп кенә файдалы якларының чыганагы булырга мөмкин.
Гинкго кулланган йөрәк авырулары булган пациентлар белән үткәрелгән тикшеренү тәннең берничә өлешенә кан әйләнешенең тиз арада артуын күрсәтте. Бу кан тамырларын киңәйтү өчен җаваплы булган азот оксиды матдәсенең әйләнештәге дәрәҗәсенең 12% ка артуы белән бәйле иде.
Шулай ук, башка бер тикшеренү гинкго экстракты алган өлкән яшьтәге кешеләрдә дә шундый ук нәтиҗә күрсәтте (8).
Башка тикшеренүләр дә гинкгоның йөрәк сәламәтлегенә, ми сәламәтлегенә һәм инсультны профилактикалауга саклаучы йогынтысын күрсәтә. Моның берничә сәбәбе бар, шуларның берсе үсемлекләрдә ялкынсынуга каршы матдәләр булуы булырга мөмкин.
Гинкгоның кан әйләнешенә, йөрәк һәм ми сәламәтлегенә ничек тәэсир итүен тулысынча аңлау өчен күбрәк тикшеренүләр кирәк.
Гинкго билоба кан тамырларын киңәйтү аша кан агымын арттыра ала. Бу кан әйләнеше начарлану белән бәйле авыруларны дәвалауда кулланылырга мөмкин.
Гинкгоның Альцгеймер авыруы белән бәйле борчылуны, стрессны һәм башка симптомнарны, шулай ук ​​картаю белән бәйле когнитив кимүне киметү сәләте өчен кат-кат бәяләнде.
Кайбер тикшеренүләр күрсәткәнчә, гинкго куллану деменция белән авыручыларда когнитив кимү тизлеген сизелерлек киметә ала, ләкин башка тикшеренүләр бу нәтиҗәне кабатлый алмады.
21 тикшеренүгә күзәтү күрсәткәнчә, традицион дарулар белән бергә кулланылганда, гинкго экстракты җиңел Альцгеймер авыруы белән авыручыларның функциональлеген арттыра ала.
Башка бер күзәтүдә дүрт тикшеренү бәяләнде һәм 22-24 атна дәвамында гинкго куллану белән деменциягә бәйле берничә симптомның сизелерлек кимүен ачыклады.
Бу уңай нәтиҗәләр гинкгоның мигә кан әйләнешен яхшыртуда уйнаган роле белән бәйле булырга мөмкин, бигрәк тә ул кан тамырлары деменциясе белән бәйле булганлыктан.
Гомумән алганда, деменцияне дәвалауда гинкгоның ролен төгәл әйтергә яки кире кагарга әле иртәрәк, ләкин соңгы тикшеренүләр бу мәкаләгә ачыклык кертә башлады.
Гинкго Альцгеймер авыруын һәм деменциянең башка төрләрен дәвалый дип әйтеп булмый, ләкин кайбер очракларда ул файдалы булырга мөмкин. Аның ярдәм итү мөмкинлеге гадәти терапия белән бергә кулланылганда арта кебек.
Аз санлы кечкенә тикшеренүләр гинкго өстәмәләренең акыл эшчәнлеген һәм хәлне яхшырта алуын раслый.
Мондый тикшеренүләр нәтиҗәләре гинкгоның хәтерне, концентрацияне һәм игътибарны яхшырту белән бәйле булуы турында раслауларга этәргеч бирде.
Шулай да, бу бәйләнешне өйрәнү буенча үткәрелгән зур тикшеренүләр нәтиҗәсендә, гинкго өстәмәләрен куллану хәтердә, башкару функциясендә яки игътибар итү сәләтендә күзгә күренерлек яхшыруларга китермәгән.
Кайбер тикшеренүләр гинкго сәламәт кешеләрнең акыл эшчәнлеген яхшыртырга мөмкин дип күрсәтә, ләкин дәлилләр каршылыклы.
Хайваннарда үткәрелгән берничә тикшеренүдә күзәтелгән борчылу симптомнарының кимүе гинкго билобаның антиоксидантлар күләме белән бәйле булырга мөмкин.
Бер тикшеренүдә гомуми борчылу бозылуы белән авыручы 170 кеше 240 яки 480 мг гинкго билоба яки плацебо алган. Гинкгоның иң югары дозасын алган төркемдә, плацебо төркеменә караганда, борчылу симптомнарының 45% ка кимүе турында хәбәр ителгән.
Гинкго өстәмәләре борчылуны киметергә мөмкин булса да, булган тикшеренүләрдән төгәл нәтиҗәләр ясау әле иртә.
Кайбер тикшеренүләр гинкгоның борчылу бозылуларын дәваларга ярдәм итә алуын күрсәтә, гәрчә бу аның антиоксидантлар составы белән бәйле булырга мөмкин.
Хайваннарда үткәрелгән тикшеренүләр гинкго өстәмәләренең депрессия симптомнарын дәваларга ярдәм итә алуын күрсәтә.
Стресслы хәл килеп чыгар алдыннан гинкго кабул иткән тычканнарның кәефе өстәмә кабул итмәгән тычканнарга караганда азрак булган.
Тикшеренүләр күрсәткәнчә, бу эффект гинкгоның ялкынсынуга каршы үзлекләре аркасында барлыкка килә, ул организмның стресс гормонының югары дәрәҗәсенә каршы тору сәләтен яхшырта.
Гинкго арасындагы бәйләнешне һәм аның кешеләрдә депрессиягә ничек тәэсир итүен яхшырак аңлау өчен күбрәк тикшеренүләр кирәк.
Гинкгоның ялкынсынуга каршы үзлекләре аны депрессиядән дәвалау өчен потенциаль чара итә. Күбрәк тикшеренүләр кирәк.
Гинкгоның күрү һәм күз сәламәтлеге белән бәйләнешен берничә тикшеренү тикшерде. Ләкин беренче нәтиҗәләр өмет уята.
Бер күзәтүдә гинкго кабул иткән глаукома белән авыручыларның күзләрендәге кан әйләнешен арттырганы ачыкланган, ләкин бу күрү сәләтен яхшыртуга китермәгән.
Ике тикшеренүнең тагын бер күзәтүендә гинкго экстрактының яшь белән бәйле макуляр дегенерациянең үсешенә йогынтысы бәяләнде. Кайбер катнашучылар күрү сәләтенең яхшыруын хәбәр иттеләр, ләкин гомумән алганда, бу статистик яктан әһәмиятле түгел иде.
Гинкго күрү сәләте начарланмаган кешеләрдә күрү сәләтен яхшыртамы, юкмы, билгеле түгел.
Гинкго күрү сәләтен яхшырта аламы яки дигәнератив күз авыруларының үсешен әкренәйтәмме икәнен ачыклау өчен күбрәк тикшеренүләр кирәк.
Кайбер иртә тикшеренүләр гинкго өстәү күзләргә кан агымын арттырырга мөмкин, ләкин күрү сәләтен яхшыртырга тиеш түгел дип күрсәтә. Күбрәк тикшеренүләр кирәк.
Кытайның традицион медицинасында гинкго баш авыртулары һәм мигрень өчен бик популяр чара.
Гинкгоның баш авыртуын дәвалау сәләте турында аз тикшеренүләр үткәрелгән. Ләкин, баш авыртуының төп сәбәбенә карап, ул ярдәм итәргә мөмкин.
Мәсәлән, гинкго билоба ялкынсынуга каршы һәм антиоксидант үзлекләренә ия булуы билгеле. Әгәр баш авыртуы яки мигрень артык стресс аркасында килеп чыкса, гинкго файдалы булырга мөмкин.