5-гидрокситриптофан (5-HTP) яки осетриптан дип аталган өстәмә баш авыртуларын һәм мигреньне дәвалауның альтернатив ысулларының берсе дип санала. Организм бу матдәне серотонинга (5-HT) әйләндерә, ул шулай ук ​​серотонин дип тә атала, ул кәефне һәм авыртуны көйләүче нейротрансмиттер.
Депрессия белән авыручыларда серотонин дәрәҗәсе түбән булу еш күзәтелә, ләкин мигрень белән интегүчеләр һәм хроник баш авыртуыннан интегүчеләр дә һөҗүмнәр вакытында һәм алар арасындагы вакытларда серотонин дәрәҗәсе түбән булуын сизәргә мөмкин. Ни өчен мигрень һәм серотонин бәйләнгән булуы ачык түгел. Иң популяр теория - серотонин җитмәү кешеләрне авыртуга артык сизгер итә.
Шуңа бәйле рәвештә, мигреньне булдырмау һәм кискен өянәкләрне дәвалау өчен, баш миендә серотонин активлыгын арттыруның берничә ысулы гадәттә кулланыла.
5-HTP - организм тарафыннан L-триптофан аминокислотасыннан ясалган аминокислота һәм ул ризыктан алынырга тиеш. L-триптофан орлыклар, соя, күркә һәм сыр кебек ризыкларда очрый. Ферментлар табигый рәвештә L-триптофанны ​​5-HTPга әйләндерә, аннары ул 5-HTPны 5-HTга әйләндерә.
5-HTP өстәмәләре Көнбатыш Африкада үсә торган Griffonia simplicifolia дару үсемлегеннән ясала. Бу өстәмә депрессияне, фибромиалгияне, хроник ару синдромын дәвалау һәм авырлыкны киметү өчен кулланылган, ләкин аның файдасы турында төгәл дәлилләр юк.
5-HTP яки теләсә нинди табигый өстәмә турында уйлаганда, бу продуктларның химик матдәләр икәнен аңлау мөһим. Әгәр сез аларны сәламәтлегегезгә уңай йогынты ясарлык көчле булганга кабул итсәгез, аларның тискәре йогынты ясарлык көчле булуын да истә тотыгыз.
5-HTP өстәмәләренең мигрень яки башка төр баш авыртулары өчен файдалы булуы ачык түгел. Гомумән алганда, тикшеренүләр чикләнгән; кайбер тикшеренүләр аның ярдәм итүен күрсәтә, ә кайберләре бернинди дә нәтиҗә күрсәтми.
Мигрень буенча тикшеренүләрдә өлкәннәрдә көненә 25-200 мг га кадәр 5-HTP дозалары кулланылган. Хәзерге вакытта бу өстәмә өчен ачык яки тәкъдим ителгән доза юк, ләкин югарырак дозалар ян эффектлар һәм дарулар белән үзара бәйләнеш белән бәйле булуын билгеләп үтәргә кирәк.
5-HTP кайбер дарулар белән, шул исәптән Паркинсон авыруын дәвалау өчен кулланыла торган карбидопа белән үзара тәэсир итешергә мөмкин. Ул шулай ук ​​триптаннар, SSRIлар һәм моноаминоксидаза ингибиторлары (MAOI, антидепрессантларның тагын бер классы) белән үзара тәэсир итешергә мөмкин.
Триптофан һәм 5-HTP өстәмәләре табигый ингредиент 4,5-триптофанион белән пычранырга мөмкин, бу нейротоксин, шулай ук ​​Peak X дип тә атала. Peak X-ның ялкынсыну йогынтысы мускул авыртуына, карышуга һәм температура күтәрелүгә китерергә мөмкин. Озак вакытлы йогынтылар мускул һәм нервларга зыян китерүне үз эченә алырга мөмкин.
Бу химик матдә химик реакциянең өстәмә продукты булганга һәм пычраткыч матдә түгел, шуңа күрә ул гигиена шартларында әзерләнгән булса да, өстәмәләрдә табылырга мөмкин.
Теләсә нинди өстәмәләрне куллану турында табибыгыз яки фармацевтыгыз белән фикер алышу мөһим, алар сезнең өчен куркынычсыз булуына һәм башка дарулар белән тәэсир итмәячәгенә инану өчен.
Исегездә тотыгыз, азык һәм үлән өстәмәләре рецептсыз һәм рецепт буенча бирелә торган дарулар кебек җентекле тикшеренүләр һәм сынаулар үтмәгән, бу аларның нәтиҗәлелеген һәм куркынычсызлыгын раслаучы тикшеренүләр чикләнгән яки тулы түгел дигәнне аңлата.
Өстәмәләр һәм табигый чаралар, бигрәк тә аларның ян йогынтысы булмаса, җәлеп итәрлек булырга мөмкин. Чынлыкта, табигый чаралар күп авырулар өчен нәтиҗәле булып чыкты. Магний өстәмәләренең мигрень өянәкләре ешлыгын һәм авырлыгын киметә алуы турында дәлилләр бар. Ләкин, 5-HTP мигрень өчен файдалымы-юкмы икәне ачык түгел.
Хорват Г.А., Селби К., Поскитт К. һ.б. Системалы серотонин дәрәҗәсе түбән булган туганнарда гемиплегик мигрень, талма, прогрессив спастик параплегия, кәеф бозылулары һәм кома барлыкка килә. Баш авыртуы. 2011;31(15):1580-1586. Номер: 10.1177/0333102411420584.
Аггарвал М, Пури В, Пури С. Мигреньдә ​​серотонин һәм CGRP. Ann Neuroscience. 2012;19(2):88–94. doi:10.5214/ans.0972.7531.12190210
Chauvel V, Moulton S, Chenin J. 5-гидрокситриптофанның эстрогенга бәйле йогынтысы тычканнарда кортикаль депрессия таралуына: мигрень аурасында серотонин һәм аналык гормонының үзара бәйләнешен модельләштерү. Баш авыртуы. 2018;38(3):427-436. Номер: 10.1177/0333102417690891
Виктор С., Райан С.В. Балаларда мигреньне профилактикалау өчен дарулар. Cochrane Database Syst Rev 2003;(4):CD002761. Номер: 10.1002/14651858.CD002761
Das YT, Bagchi M., Bagchi D., Preus HG 5-гидрокси-L-триптофанның куркынычсызлыгы. Токсикология буенча хатлар. 2004;150(1):111-22. doi:10.1016/j.toxlet.2003.12.070
Тери Роберт Тери Роберт - язучы, пациентлар турында белем бирүче һәм мигрень һәм баш авыртулары буенча махсуслашкан пациентлар хокукларын яклаучы.