Кэти Вонг - туклану белгече һәм сәламәтлек саклау белгече. Аның эшләре First For Women, Women's World һәм Natural Health кебек массакүләм мәгълүмат чараларында даими рәвештә яктыртыла.
Мередит Булл, ND, Лос-Анджелес, Калифорниядә шәхси практика белән шөгыльләнүче лицензияле натуропат.
Готу кола (Centella asiatica) - Азия кухнясында традицион рәвештә кулланыла торган яфраклы үсемлек, ул традицион кытай медицинасында һәм аюрведик медицинада озак вакыт кулланыла. Бу күпьеллык үсемлек Көньяк-Көнчыгыш Азиянең тропик сазлыкларында үсә һәм еш кына сок, чәй яки яшел яфраклы яшелчә буларак кулланыла.
Готу кола үзенең антибактериаль, диабетка каршы, ялкынсынуга каршы, антидепрессант һәм хәтерне яхшырту үзлекләре өчен кулланыла. Ул капсула, порошок, төнәтмә һәм тышкы куллану препаратлары рәвешендә азык өстәмәсе буларак киң сатыла.
Готу кола шулай ук ​​саз пеннисы һәм һинд пеннисы дип тә атала. Традицион кытай медицинасында ул джи сюэ сао дип атала, ә Аюрведик медицинада ул брахми дип атала.
Альтернатив табиблар арасында готу коланың сәламәтлек өчен күп кенә файдасы бар дип санала, инфекцияләрне дәвалаудан алып (мәсәлән, герпес зостеры) Альцгеймер авыруын, кан оешуын һәм хәтта йөклелекне булдырмауга кадәр.
Кока-кола борчылу, астма, депрессия, шикәр диабеты, диарея, ару, ашказаны бозылу һәм ашказаны җәрәхәтләреннән арыну өчен ярдәм итә дип әйтелә.
Кола тышкы яктан кулланылганда, яраларның төзәлүен тизләтергә һәм сузылу билгеләре һәм җәрәхәтләр күренүен киметергә ярдәм итә ала.
Готу кола күптән инде кәеф бозылуларын дәвалау һәм хәтерне яхшырту өчен үлән өстәмәсе буларак кулланыла. Нәтиҗәләр төрле булса да, турыдан-туры һәм туры булмаган файдасы турында дәлилләр бар.
2017 елда Scientific Reports журналында бастырылган тикшеренүләргә күзәтү ясаганда, Кока-коланың танып белүне яки хәтерне турыдан-туры яхшыртуына дәлилләр аз табылды, гәрчә ул бер сәгать эчендә игътибарны арттыра һәм борчылуны киметә кебек күренсә дә.
Готу кола гамма-аминобутир кислотасы (ГАМК) дип аталган нейротрансмиттерның эшчәнлеген модуляцияли ала. Азия кислотасы бу эффектны китереп чыгара дип санала.
GABAның ми тарафыннан ничек үзләштерелүенә йогынты ясап, азиатик кислота амплим (золпидем) һәм барбитуратлар кебек традицион GABA агонист препаратларының тынычландыручы тәэсиреннән башка борчылуны бетерә ала. Ул шулай ук ​​депрессияне, йокысызлыкны һәм хроник арыганлыкны дәвалауда да роль уйный ала.

Хроник веноз җитмәүчәнлек (ХВҖ) белән авыручы кешеләрдә кола кан әйләнешен яхшырта алуы турында кайбер дәлилләр бар. Веноз җитмәүчәнлек - бу аскы аяк-куллардагы веналарның стеналары һәм/яки клапаннары нәтиҗәле эшләмәгән халәт, бу канны йөрәккә нәтиҗәсез кайтара.

2013 елда Малайзиядә үткәрелгән тикшеренү нәтиҗәләре буенча, готу кола кабул иткән өлкән яшьтәге кешеләрдә CVI симптомнарының сизелерлек яхшыруы күзәтелгән, шул исәптән аякларда авырлык, авырту һәм шешенү (сыеклык һәм ялкынсыну аркасында шешенү).
Бу эффектлар йөрәк гликозидлары җитештерүне стимуллаштыра торган тритерпеннар дип аталган кушылмалар аркасында килеп чыга дип санала. Йөрәк гликозидлары - йөрәкнең көчен һәм кыскаручанлыгын арттыра торган органик кушылмалар.
Коланың кан тамырларындагы майлы бляшкаларны тотрыклыландыра алуы, аларның төшеп китүенә һәм йөрәк өянәге яки инсультка китерүенә комачаулый алуы турында кайбер дәлилләр бар.
Үлән белгечләре яраларны дәвалау өчен готу кола майларын һәм майларын күптәннән кулланалар. Хәзерге дәлилләр күрсәткәнчә, азиатикозид дип аталган тритерпеноид коллаген җитештерүне стимуллаштыра һәм җәрәхәтләнгән урында яңа кан тамырлары үсешенә (ангиогенез) ярдәм итә.
Готу Коланың махау һәм яман шеш кебек авыруларны дәвалый алуы турындагы раслаулар бик арттырып күрсәтелгән. Ләкин өстәмә тикшеренүләр кирәк булырга мөмкин дигән кайбер дәлилләр бар.
Көньяк-Көнчыгыш Азиядә готу кола ризык һәм дару максатларында кулланыла. Петрушка гаиләсенең әгъзасы буларак, кола оптималь сәламәтлекне саклау өчен кирәкле витаминнар һәм минералларның яхшы чыганагы булып тора.
Халыкара азык-төлек тикшеренүләре журналы мәгълүматлары буенча, 100 грамм яңа кола түбәндәге туклыклы матдәләрне үз эченә ала һәм түбәндәге тәкъдим ителгән туклыклы күләмгә (RDI) туры килә:
Готу кола шулай ук ​​азык җепселләренең яхшы чыганагы булып тора, ул хатын-кызлар өчен РДИның 8% ын һәм ир-атлар өчен 5% ын тәэмин итә.
Готу кола күп кенә Һиндстан, Индонезия, Малайзия, Вьетнам һәм Таиланд ризыкларының төп ингредиенты булып тора. Аның үзенчәлекле ачы-татлы тәме һәм җиңелчә үлән хуш исе бар. Шри-Ланканың иң популяр ризыкларының берсе булган Готу кола - готу кола самболының төп ингредиенты, ул туралган готу кола яфракларын яшел суган, лайм согы, чили борычы һәм уылган кокос белән берләштерә.
Ул шулай ук ​​һинд карриларында, вьетнам яшелчә рулетларында һәм пегага дип аталган Малайзия салатында кулланыла. Яңа готу коланы шулай ук ​​соктан ясап, аны вьетнамлылар нуок рау ма эчәр өчен су һәм шикәр белән кушарга мөмкин.

АКШта махсус этник азык-төлек кибетләреннән башка яңа Готу Коланы табу кыен. Сатып алынганда, су лильясы яфраклары ачык яшел төстә, тапларсыз һәм төссезләнмәгән булырга тиеш. Сабаклары ашарга яраклы, кориандр кебек.
Яңа Кока-Кола температурага сизгер, һәм суыткычыгыз бик салкын булса, ул тиз караңгыланачак. Әгәр сез аларны шунда ук кулланмасагыз, үләннәрне бер стакан суда тотарга, полиэтилен пакет белән капларга һәм суыткычта сакларга мөмкин. Яңа Готу Коланы шулай итеп бер атнага кадәр сакларга мөмкин.
Туралган яки согы сыгылган готу коланы шунда ук кулланырга кирәк, чөнки ул тиз арада окислана һәм кара төскә керә.
Готу кола өстәмәләрен күпчелек сәламәт азык-төлек һәм үлән кибетләрендә сатып алырга мөмкин. Готу коланы капсула, настойка, порошок яки чәй рәвешендә кабул итәргә мөмкин. Готу кола булган майларны яраларны һәм башка тире проблемаларын дәвалау өчен кулланырга мөмкин.
Ян эффектлар сирәк булса да, готу кола кабул иткән кайбер кешеләрдә ашказаны бозылуы, баш авыртуы һәм йокы сизелергә мөмкин. Готу кола кояшка сизгерлекне арттыра алганлыктан, кояшта булуны чикләү һәм ачык һавада кояштан саклаучы крем куллану мөһим.
Готу кола бавырда метаболизмга керә. Әгәр дә сездә бавыр авыруы булса, киләчәктә зыян китермәс өчен, готу кола өстәмәләреннән баш тарту яхшырак. Озак вакыт куллану бавырның агулануына китерергә мөмкин.
Балалар, йөкле хатын-кызлар һәм имезүче әниләр, тикшеренүләр җитмәү сәбәпле, готу кола өстәмәләреннән баш тартырга тиеш. Готу Коланың башка нинди препаратлар белән үзара тәэсир итүе билгеле түгел.

Шулай ук ​​коланың тынычландыручы тәэсирен тынычландыручы дарулар яки алкоголь көчәйтергә мөмкин икәнен истә тотыгыз. Готу коланы Амбиен (золпидем), Ативан (лоразепам), Доннатал (фенобарбитал), Клонопин (клоназепам) яки башка тынычландыручы дарулар белән бергә кабул итүдән тыелыгыз, чөнки бу көчле йокыга китерергә мөмкин.
Готу коланы дару максатларында дөрес куллану буенча бернинди күрсәтмәләр юк. Бавыр зарарлану куркынычы аркасында, бу өстәмәләр кыска вакытлы куллану өчен генә.
Әгәр дә сез готу коланы медицина максатларында кулланырга планлаштырсагыз, зинһар, башта медицина хезмәткәрегез белән киңәшләшегез. Авыруны үз-үзегез дәвалау һәм стандарт медицина ярдәменнән баш тарту җитди нәтиҗәләргә китерергә мөмкин.
Азык өстәмәләре дарулар кебек җентекле тикшеренүләр һәм сынаулар таләп итми. Шуңа күрә сыйфаты бик нык аерылып торырга мөмкин. Күп кенә витамин җитештерүчеләр үз продуктларын Америка Кушма Штатлары Фармакопеясы (USP) кебек бәйсез сертификацияләү органнарына ирекле рәвештә сынау өчен тапшырсалар да. Үлән үстерүчеләр моны сирәк эшлиләр.
Готу колага килгәндә, бу үсемлек үзе үскән туфрактан яки судан авыр металларны яки токсиннарны сеңдерә дип билгеле. Бу куркынычсызлык өчен тикшерүләр үткәрелмәгәнлектән, бигрәк тә чит илдән китерелгән кытай даруларына килгәндә, сәламәтлек өчен куркыныч тудыра.
Сыйфат һәм куркынычсызлыкны тәэмин итү өчен, өстәмәләрне сез хуплаган абруйлы җитештерүчеләрдән генә сатып алыгыз. Әгәр продукт органик дип билгеләнгән булса, сертификация агентлыгының АКШ Авыл хуҗалыгы министрлыгында (USDA) теркәлгән булуына инаныгыз.
Кэти Вонг тарафыннан язылган. Кэти Вонг - диетолог һәм сәламәтлек саклау белгече. Аның эшләре First For Women, Women's World һәм Natural Health кебек массакүләм мәгълүмат чараларында даими рәвештә бастырыла.